Doorgroeien
Na bijna vijf jaar zwaait hij deze zomer af bij ons. Eind augustus gaat hij weer naar school. Hij stroomt uit naar de opleiding tot basismedewerker Fashion aan ROC Zuid. ‘Daar heb ik wel zin in. Ik ben ook een beetje nerveus, want dat ben ik altijd met nieuwe dingen.’ Zijn nieuwe opleiding richt zich onder meer op patronen naaien, maar verder weet hij nog niet helemaal wat hij gaat leren. ‘Dat zie ik nog wel, daar sta ik wel voor open.’
Dat openstellen heeft hij naar eigen zeggen geleerd bij CRE8. ‘Daar had ik eerder op school wel moeite mee, met opdagen en met me openstellen. Ik vond vroeger op school niks meer interessant of leuk. Ik denk dat ik me toen nog niet realiseerde dat ik waarschijnlijk een depressie had. Ook had ik in die tijd nog geen autismeonderzoek gehad. Die diagnose kreeg ik pas in 2020. Gelukkig biedt ROC Zuid daar wat meer hulp bij dan andere scholen.’
Grenzen
Inmiddels weet Aron goed wat hij nodig heeft. ‘Soms heb ik een momentje voor mezelf nodig, even een refresher. Ook wil ik het liefst constant opdrachten krijgen zodat ik bezig blijf.’ Hij legt uit: ‘Ik kan stilzitten, maar dan moet ik wel weten dat ik moet stilzitten. En ik kan ook hard werken, maar dan moet wel ergens staan wat ik moet doen. Ik stel niet veel vragen uit mezelf, maar hou wel van duidelijkheid.’
Toen hij net bij CRE8 kwam, waren zijn behoeftes veel onduidelijker. ‘Ik had dat echt niet. Ik heb langzamerhand mijn grenzen gevonden en dat vind ik echt fijn. Dus nu ga ik vooral even tekenen in de pauzes. Of als ik bij de machine lang moet wachten, dan ga ik erbij zitten met een tekenblok. Want het is niet de bedoeling om op je telefoon te zitten op de werkvloer.’
Structuur
Vijf jaar geleden verwees een jobcoach van Arkin Jeugdzorg hem naar CRE8. ‘Mijn moeder, zus en ik kregen toen al hulp van Arkin. Toen ik aangaf dat ik klaar was met school maar nog niet echt betaald werk kon doen, moedigde hun jobcoach mij aan om hier naartoe te gaan.’ Hij is blij dat ze hem aanmoedigde, want het had niet veel gescheeld of Aron had gezegd dat hij nog even over CRE8 moest nadenken. ‘Dat betekende bij mij dan eigenlijk nee. Vroeger zei ik vaak nee tegen dingen. Ik had dus ook bijna nee willen zeggen tegen CRE8.’
Hij had moeite met op komen dagen en praten daarover. ‘Ik heb heel veel absentie gehad en gaf dan ook niet aan waarom ik niet kwam. Ik ging niet uit bed, was niet gemotiveerd en had maandenlang last van depressies.’ Hij vertelt over de begeleiding bij CRE8: ‘Er werd toen tegen mij gezegd dat het heel belangrijk was om daarover te communiceren.’
Daarnaast kreeg hij ook het advies om toch te proberen om te komen, ook als hij zich niet goed voelde. ‘Toen heb ik ook wel gemerkt dat als ik dan kwam, het ook beter met mij ging. Regelmaat helpt. CRE8 heeft me geholpen om mij iets meer structuur te geven.’
Toekomst
Het op tijd komen en op komen dagen gaat steeds beter. Het helpt dat Aron een stok achter de deur heeft: ‘Ik weet dat als ik niet genoeg kom, ik direct weg moet. Ik vind het een leuke sfeer, ik vind de mensen leuk, dus ik wil gewoon blijven komen. Ze zien hier ook dat ik nieuwe dingen aankan en wil doen.’
Hij heeft een grote passie voor tekenen en fashion. ‘Ik heb er zelf nooit aan gedacht om daarin een opleiding te doen, maar heel veel mensen zeiden dat dit goed bij mij past. Mijn jobcoach kwam er een beetje random mee.’ Dankzij zijn zus keek hij een paar keer mee op de werkvloer van Ramblr. Die Amsterdamse sociale onderneming maakt mode. ‘Ik heb ook een fashionshow voor hen gelopen op de NDSM-werf. Dat heeft misschien onbewust ook wel wat aangewakkerd.’
CRE8-vriendschappen
Hij heeft zin om naar school te gaan, maar de band met CRE8 blijft. Met veel Makers klikt het goed. Zo werkt hij de laatste tijd bijvoorbeeld veel samen met een van hen. ‘Heel veel mensen komen ook dingen aan mij vragen. Zeker nieuwe makers lopen snel naar mij toe met vragen. Dat ik ga wel een beetje missen als ik hier weg ben.’
Ook is hij buiten CRE8 vaak met (oud-)Makers. ‘Ik heb nog veel contact met een vriend die ik hier heb leren kennen. De energie tussen mij, hem en begeleider Darryn, vond ik heel fijn. We konden vaak praten over dezelfde videogames. Ik nam dan mijn Xbox mee en hij zijn Playstation en dan speelden we in de pauzes of aan het einde van de dag. Ik spreek hem nog steeds.’
Hij denkt dat dat contact met andere makers blijft, ook als hij straks weg is. ‘Ik denk dat ik na CRE8 ook nog met veel van hen blijf praten op Discord. We zijn allemaal een beetje nerds. Het is het gemakkelijkste om het zo te zeggen, want we houden van allemaal van verschillende dingen.’ Denk bijvoorbeeld aan games, anime en alternatieve kledingstijlen.
‘Er zijn gewoon erg veel interessante mensen hier. Er is iemand voor alles.’ Daardoor leert hij nog iedere dag iets nieuws. ‘Er zijn nog steeds producten die nog nooit door mijn handen zijn gegaan, er zijn dingen waar ik nog nooit van heb gehoord. Aan de eettafel is het ook altijd heel interessant. Al is het wel minder chaotisch dan eerst. Voorheen waren er veel luidere mensen aan tafel.’
Inspiratie
Zijn mede-Makers inspireerden hem ook in zijn tijd bij CRE8. ‘Bij een van de anderen zag ik dat zij met al haar sleutelhangers persona’s maakte van mensen. Ze had ze bijvoorbeeld ook van haar eigen karakter. Ik wilde dat ook, maar dan minder karaktergefocust. Ik hou meer van horror en schedels.’
Daar maakte hij heel veel tekeningen van. ‘Dat heb ik daarna in de computer gezet. Daarmee ben ik van alles gaan maken, uitproberen en delen.’ Hij bedacht bijvoorbeeld Skully Socks, een product met skelethoofden dat hij zelf ontworpen heeft.
De afgelopen vijf jaar liet hij CRE8 met liefde zien aan zijn familie. ‘Met de open dagen, de opening van deze locatie en het tienjarige jubileum was dat heel erg leuk. We kregen toen een kraam waar we onze producten in konden verkopen, ik stond daar ook met mijn producten. Die van mij zijn best wel niche, dus ik heb die dag niet veel verkocht, maar ik vond het echt heel leuk dat andere Makers wel veel verkochten.’
Advies
Er is veel veranderd sinds Aron bij CRE8 begon. Hij ziet zelf ook dat hij gegroeid is. ‘Tegen de Aron van toen zou ik zeggen: ga ervoor. Voor alles. Mijn tijd hier heeft me heel veel gebracht. Ik heb het gevoel dat ik een stuk blijer ben dan toen. Door corona zat ik thuis, ik was klaar met school, ik had weinig vrienden. Als ik CRE8 niet had, zou ik niet verder zijn gekomen in mijn leven. CRE8 is een tussenstap voor mij geweest en ik ben daar heel blij mee.’
Daarom hoopt hij dat potentiële nieuwe Makers CRE8 ook een kans geven. ‘Kijk eerst of het voor jou is. Wees niet bang om vragen te stellen en geef aan als je tijd voor jezelf nodig hebt.’ En nu hij toch adviezen uitdeelt, heeft hij er ook nog wel eentje voor de Makers die nu bij CRE8 rondlopen. Hard lachend zegt hij: ‘Leg je telefoon weg!’


